Auteur: Anne Dumbrille, Robert Y. McMurtry, Carmen Marie Krogh
Jaar: 2022
Type onderzoek: systematische review
Tijdschrift & DOI nummer: Environ Dis 2021;6:65-87. DOI:10.4103/ed.ed_16_21
Relevantie:
Dit artikel beschrijft dat de oorzaak-gevolgrelatie tussen windturbinegeluid en het optreden van klachten bij omwonenden is vastgesteld.
De auteurs starten met de vaststelling dat de standaard voor het wetenschappelijk vaststellen van een oorzaak-gevolg relatie strenger is dan de criteria waarop het voorzorgsbeginsel zou moeten worden toegepast (WHO – Guidelines for community health, 2021).
Velen zullen weten dat het na 40 jaar onderzoek nog niet was gelukt om de relatie tussen roken en longkanker met voldoende evidence vast te stellen. Uiteindelijk heeft een statistische beoordeling van onderzoeksdata door Bradford en Hill aan de hand van 9 hieronder genoemde criteria de doorslag gegeven en was de wetenschappelijke gemeenschap overtuigd van de causale relatie (= oorzaak > gevolg relatie) tussen roken en vele ziektes. (Zie ‘The British doctors study: the first strong statistical proof of association between smoking and many diseases’ http://ow.ly/N2Ii302hD4v )
Ten aanzien van windturbinegeluid en gezondheidsklachten concluderen de auteurs aan de hand van de toepassing van die 9 criteria:
- De sterkte van de associatie is groot; deze is gebaseerd op duizenden casus van zowel omwonenden als werkers in de windindustrie;
- De consistentie van de gemelde klachten is hoog; wereldwijd wordt door omwonenden en werkers in de industrie hetzelfde klachtenpatroon gemeld, zoals gebruikelijk is bij geluidshinder/ distress: slaapstoornissen, hoofdpijn, stemmings- en angstklachten, concentratieproblemen, oorsuizen en evenwichtsproblemen;
- Specificiteit van klachten na plaatsing van WT’s blijkt voldoende duidelijk uit data van diverse klachtenregistraties welke na plaatsing van turbines zijn bijgehouden, in regio’s waar voorheen deze klachten niet werden gerapporteerd;
- Tijdelijkheid. Een case-crossover studie heeft de meest harde epidemiologische bewijskracht: treden klachten op na het starten van de blootstelling, verdwijnen zij weer na het stoppen en treden zij weer op bij hernieuwde expositie? In de drie situaties waarin dit kon worden onderzocht werd deze relatie gevonden;
- Blootstelling/ Respons relatie. Het vinden van een relatie tussen de ernst van een blootstelling en ernst van de klachten geldt als een duidelijke aanwijzing voor causaliteit. In vijf studies met in totaal 2000 betrokkenen werd de relatie gevonden tussen blootstelling en de ernst van de klachten;
- Geloofwaardigheid. Uit laboratoriumonderzoek blijkt dat LFG de gerapporteerde klachten rond windturbines kan opwekken, alsook dat LFG de binnenste haarcellen in het oor prikkelt. Prikkeling van het evenwichtsorgaan veroorzaakt duizeligheid en misselijkheid, klachten die ook bij blootstelling aan windturbinegeluid worden gerapporteerd;
- Coherentie. Zowel omwonenden als werkers in de windindustrie melden dezelfde klachten;
- Experimenteel bewijs. Dit is verkregen in zowel onderzoek onder dieren als mensen.
- Analogie met andere voorbeelden. De stelling dat iets wat je niet hoort geen gevolgen heeft is te vergelijken met straling die je niet ‘ziet’ en wel schade aanricht, zoals UV-licht.
Nederlandse samenvatting:
Er is voldoende bewijs dat nadelige gezondheidseffecten (adverse health effects -AHE’s) optreden als gevolg van het wonen en werken in de buurt van industriële windturbines (IWT’s). Beschrijvingen van de AHE’s die worden gerapporteerd door degenen die in de buurt van de turbines wonen of werken, zijn vergelijkbaar. Ondanks dat deze AHE’s in verband zijn gebracht met blootstelling aan hoorbare en onhoorbare geluidsoverlast, blijft de oorzaak van de gerapporteerde gezondheidseffecten die verband houden met windturbines controversieel. Het uitwerken van de bewijsvoering voor het oorzakelijk verband met de nadelige gezondheidseffecten heeft belangrijke klinische, wetenschappelijke en maatschappelijke implicaties. De Bradford Hill (BH)-criteria zijn vaker gebruikt om de causaliteit (oorzaak > gevolg) tussen een milieuaspect en het risico op ziekte of invaliditeit vast te stellen, maar zijn niet eerder gebruikt om de relatie tussen IWT’s en AHE’s te beoordelen. Ons doel was om de BH-criteria toe te passen op de eventuele relatie tussen IWT’s en AHE’s. De negen criteria omvatten: de sterkte van de associatie, de consistentie, de specificiteit, de temporele volgorde, de biologische gradiënt, plausibiliteit, coherentie, experimenteel bewijs en analoog bewijs. Deze negen criteria zijn toegepast op blootstelling aan windturbinegeluid en de gerapporteerde AHE’s met behulp van gepeerreviewde en overige gepubliceerde literatuur van klinische, dier- en laboratoriumstudies, getuigenissen en gerapporteerde ervaringen en internetbronnen. Het toepassen van de BH-criteria op de IWT-gerelateerde klinische, biologische en experimentele gegevens toont aan dat de blootstelling aan IWT’s geassocieerd is met een verhoogd risico op AHE’s. Deze analyse concludeert dat wonen of werken in de buurt van IWT’s kan resulteren in AHE’s bij zowel mensen als dieren.
Onze bevindingen leveren overtuigend bewijs dat het risico van AHE’s in overweging moet worden genomen vóór de goedkeuring van windenergieprojecten en bij de beoordeling van de afstanden tot bewoning van voorgestelde en operationele projecten.
Original abstract:
The weight of evidence indicates occurrences of adverse health effects (AHEs) from living and working near industrial wind turbines (IWTs). Descriptions of the AHEs being reported by those living or working near the turbines are similar. While these occurrences have been associated with exposure to audible and inaudible noise annoyance, the causation of reported wind turbine‐associated health effects remains controversial. Establishing an argument of causation of adverse health outcomes has important clinical, scientific, and societal implications. Bradford Hill (BH) criteria have been widely used to establish causality between an environmental agent and risk of disease or disability, but have not previously been used to evaluate the relationship between IWTs and AHEs. The objective was to apply the BH criteria to evaluate the relationship between IWTs and AHEs. The nine criteria include the strength of the association, consistency, specificity, temporal sequence, biological gradient, plausibility, coherence, experimental evidence, and analogous evidence. These nine criteria have been applied to IWT exposure and reported AHEs using peer‐reviewed and other published literature that describes clinical, animal, and laboratory studies, testimony and reported experiences, and internet sources. Applying the BH criteria to the IWT‐related clinical, biological, and experimental data demonstrates that the exposure to IWTs is associated with an increased risk of AHEs. This analysis concludes that living or working near IWTs can result in AHEs in both people and animals. Our findings provide compelling evidence that the risk of AHEs should be considered before the approval of wind energy projects and during the assessment of setback distances of proposed and operational projects.
Bij welke vraag hoort dit artikel? Heeft infrasoon en laag frequent geluid een negatieve invloed op het functioneren van omwonenden?
Zoektermen/tags: schadelijke gevolgen voor de gezondheid, Bradford Hill-criteria, bewijs van oorzakelijk verband, industriële windturbines