Is de Nederlandse norm Veilig voor omwonenden?

Eind 2021 is een wetenschappelijk artikel verschenen waaruit volgt dat deze vraag met een ferm neen kan worden beantwoord voor de Nederlandse situatie/normen. De conclusie luidt: industriële windturbines zijn de oorzaak van negatieve gezondheidseffecten. Zie voor de wiki

Er is van windturbines niet aangetoond dat ze veilig zijn op 300 meter afstand van bewoning.

Van nieuwe medicijnen of voedingsmiddelen moet eerst de veiligheid worden bewezen. Nieuwe technologieën kunnen worden geïntroduceerd zonder dat dit is gebeurd.

Na de uitspraak van de Raad van State in juni 2021 is er chaos uitgebroken, waar de landelijke overheid niet op ingrijpt. Enerzijds wordt er een tweejarig traject gestart om -in overleg met alle stake-holders tot nieuwe richtlijnen voor de MER’s (milieu effect rapportages) te komen, anderzijds krijgen gemeentes momenteel de vrije hand om zelf met normen te komen. Netto effect: in dit overbevolkte land wordt ruim meer dan de beoogde aantallen turbines geplaatst vóórdat de nieuwe afstandsnorm tot bebouwing is uitgekristalliseerd!

Vanuit de logica redenerend kán de Nederlandse norm niet veilig zijn:

  1. Tot 2011 bestond er een (absolute) norm van maximaal 30 dB(A) gedurende de nacht en 40 dB(A) gedurende de dag tegen de gevel. De bescherming van omwonenden was het uitgangspunt voor de norm. Bij handhaving van deze norm zou er in Nederland bijna geen ruimte zijn voor windturbines. Ondanks negatieve adviezen van zowel het RIVM als een commissie van het ministerie van VROM, die expliciet de Lden afraadde omdat deze te weinig bescherming biedt aan omwonenden en fraudegevoelig is, werd een niet goed controleerbare norm van 47 L(den) ingevoerd: 47 dB gemiddeld over de dag (en over het jaar). Op dit moment werd de zorg voor de gezondheid van omwonenden verlaten.
  2. De tweede redenering waarom de Nederlandse norm niet veilig kan zijn: de norm die het dichtst bij de onze ligt is de 850 meter in Vlaanderen (bijna 3x zo ruim als de Nederlandse afstand). Het zou interessant zijn om hiervoor een verklaring te krijgen.
  3. GGD’s en politici baseren hun beleid op de rapporten van het RIVM, waarin de conclusie steevast is dat gezondheidsschade onvoldoende bewezen is. Er wordt geen aandacht besteed aan de vele wetenschappelijke onderzoeken waaruit een negatieve invloed op mensen blijkt. Hieruit zou het beginsel van voorzorg moeten volgen, vanwege voldoende aanwijzingen voor twijfel. Amsterdamse artsen hebben in ’22 een raadsarrest ingediend, waarin wordt beschreven dat in de onderzoeken die het RIVM beoordeelt, de tiphoogte van turbines maximaal 120 meter bedraagt. Voor de turbines van 250-270 meter hoogte welke momenteel op minder dan 300 meter van omwonenden zijn gepland is geen onderzoek bekend. Windwiki heeft epidemioloog en voormalig huisarts Dick Bijl de twee rapporten van het RIVM uit 2019 en 2020 laten beoordelen op wetenschappelijke houdbaarheid. Dit leidde tot de conclusie dat deze rapporten op wetenschappelijk drijfzand berusten. zie
  4. De hierna verschenen factsheets ‘Gezondheidseffecten van Windturbinegeluid van het RIVM bevatte een aantal onjuistheden. Twee daarvan zijn gerectificeerd. Men weigerde een derde onjuistheid te rectificeren, terwijl deze stelling belangrijke consequenties heeft voor het Nederlandse beleid. Het betreft de regels op pagina 7: “Deze normen gelden voor alle windturbines, dus ook voor turbines met een hogere ashoogte. Het geluidsspectrum voor grote windturbines (>3 MW) wijkt niet of nauwelijks af van die van kleinere turbines (0,5 tot 3 MW) (van den Berg, 2021; van den Berg, 2023, een niet gepeerreviewde paper met co-auteur Koppen van Arcadis). Door de vaste geluidsnorm zullen grote turbines dan ook niet meer geluidhinder veroorzaken dan kleinere turbines.” Deze stelling druist in tegen al het bekende wetenschappelijk onderzoek naar de relatie tussen de grote van turbines en de geluidsproductie. Deze toename van – ook LFG-geluid is o.a. al in 2011 beschreven (Low-frequency noise from large wind turbines, Henrik Moeller 2011, gepeerreviewed) en recent een gepeerreviewde studie waarbij de conclusie wordt getrokken dat met grotere turbines ook een grotere afstand tot bewoning moet worden gehanteerd vanwege de hogere geluidsproductie (Effects of land-based wind turbine upsizing on community sound levels and power and energy density, Ben Hoen. 2023) Het is kwalijk dat niet de stand der wetenschap maar een persoonlijke mening in een factsheet van het RIVM kan worden geplaatst.